|
ÇEMBER
Çember
: Düzlemde, sabit bir noktadan eşit uzaklıktaki
noktalar kümesine “çember” denir. Sabit noktaya çemberin
merkezi, eşit uzaklığa ise, çemberin yarıçapı denir.
|
Yandaki
şekilde, O merkezli, r yarıçaplı bir çember
verilmiştir.
Burada;
|OD|
= |OC| = r dir.
|
 |
Kiriş
: Çember üzerindeki herhangi iki noktayı birleştiren
doğru parçasına “kiriş” denir. Bir çemberde en
büyük kiriş, çemberin çapıdır.
Şekilde,
[AB] bir kiriştir.
Teğet
: Çember ile sadece bir ortak noktası olan doğruya
“teğet” veya “teğet doğrusu”, ortak
noktaya da “değme noktası” veya “teğet
noktası” denir.
Şekilde,
d doğrusu çembere T noktasında teğettir.
Kesen
: Çemberi iki noktada kesen (iki noktası ortak)
doğruya “kesen” denir.
Şekilde,
EF doğrusu bir kesendir.
Yay
: Çemberin farklı iki noktası arasındaki parçasına
“yay” denir. A noktası ile B noktası arasındaki
yay  şeklinde gösterilir.
ÇEMBERDE
AÇILAR
Merkez
Açı
|
Köşesi
çemberin merkezi olan açıya merkez açı denir.
Merkez açının ölçüsü gördüğü yayın ölçüsüne
eşittir.
|
|
Çevre
Açı
|
Köşesi
bir çember üzerinde bulunan ve kenarları birer
kiriş olan açıya çevre açı denir. Ölçüsü, gördüğü
yayın ölçüsünün yarısına eşittir.
|
|
Teğet
- Kiriş Açı
Bir
teğetle bir kirişin meydana getirdikleri açıya teğet -
kiriş açı denir. Şekildeki ABK açısı teğet - kiriş
açıdır.
|
Teğet
- Kiriş açının ölçüsü gördüğü yayın ölçüsünün
yarısıdır.
Çemberin
merkezinden teğetin değme noktasına çizilen
yarıçap doğrusu, teğet doğrusuna diktir.
Yandaki
şekilde;
Uzunlukları
eşit olan kirişlerin, kestikleri yayların ölçüleri
de eşittir.
|AB|
= |CD| ise,
|
|
| 